İdrar Kaçırma Ameliyatı Nedir ve Hangi Durumda Uygulanır?
Midüretral sling ameliyatı, üretra orta bölümünün altına yerleştirilen ince bir polipropilen bant aracılığıyla üretraya destek sağlar. Karın içi basıncın arttığı anlarda — öksürme, gülme, koşma — bant üretranın kapanmasına yardımcı olur ve idrar kaçırma önlenir [1].
Ameliyat şu durumlarda değerlendirilir:
- Pelvik taban kas eğitimi (Kegel) en az 3 ay düzenli uygulandıktan sonra yeterli iyileşme sağlamamışsa
- Kaçırma günlük yaşamı, sosyal aktiviteleri veya uyku düzenini belirgin şekilde kısıtlamaya devam ediyorsa
- Hasta cerrahi tedaviyi değerlendirmek istiyorsa
Cerrahi Seçenekler
| Yöntem | Açıklama |
|---|---|
| Retropubik midüretral sling | Bant üretra altından mesane arkasına doğru yerleştirilir; en yaygın uygulanan ve en fazla uzun dönem veriye sahip yöntemdir [1] |
| Vajina askı ameliyatı (kolposüspansiyon) | Vajina ön duvarı ve üretranın pelvik kemiklere tespit edilmesiyle destek sağlanır; açık veya laparoskopik uygulanabilir [1] |
| Otolog fasyal sling | Hastanın kendi karın kasından (rektus fasyası) alınan doku şeridiyle üretraya destek oluşturulur; sentetik materyal kullanılmaz [1] |
| Üretral dolgu maddeleri | Üretra çevresine enjeksiyon yoluyla hacim kazandırılır; birincil seçeneklerin uygun olmadığı hastalarda değerlendirilebilir, ancak etkinliği daha sınırlıdır ve etkisi zamanla azalabilir [1] |
Kimler İçin Uygundur?
Ameliyat öncelikle stres tipi idrar kaçırmasıolan kadınlara yöneliktir — öksürme, hapşırma, gülme veya fiziksel efor sırasında kaçırma yaşayan hastalar.
Ameliyat öncesi dikkat edilmesi gereken durumlar
- Sıkışma ağırlıklı karışık tip inkontinans veya kaçırma türü net değilse ameliyattan önce mesane basınç testi (ürodinamik inceleme) yapılması gerekir [1].
- Pelvik organ sarkması (prolapsus) eşlik ediyorsa sarkma ile inkontinansın birlikte değerlendirilmesi önerilir [1].
- Daha önce idrar kaçırma ameliyatı geçirmiş hastalarda tekrar cerrahi, pelvik taban bozuklukları konusunda deneyimli multidisipliner bir ekip tarafından planlanır [1].
Tedavi Öncesi Hazırlık
- Öykü ve muayene: Kaçırmanın türü, sıklığı ve şiddeti değerlendirilir; öksürük stres testi yapılır.
- Mesane basınç testi (ürodinami): Karışık tip inkontinansta veya kaçırma türü net ayrılamadığında mesane basıncı ölçülerek inkontinans tipi objektif olarak belirlenir [1].
- İdrar analizi: Enfeksiyon dışlanır.
- İlaç gözden geçirmesi: İdrar kaçırmayı artırabilecek ilaçlar (diüretikler vb.) değerlendirilir.
- Bilgilendirilmiş onam: Tüm cerrahi seçeneklerin — implant içeren ve içermeyen — yararları ve riskleri hasta ile paylaşılır; mesh implantı dahil tüm yöntemlerin uzun dönem etkilerine ilişkin belirsizlikler açıkça anlatılır [1].
Adım Adım İşlem Süreci
Retropubik midüretral sling ameliyatı genel veya spinal anestezi altında yapılır:
- 1. Vajinal kesi: Üretra altında küçük bir vajinal kesi açılır.
- 2. Bant yerleştirme: İnce polipropilen bant, özel bir iğne (trokar) yardımıyla üretra altından geçirilerek kasık üstüne (suprapubik bölge) çıkarılır.
- 3. Gerginlik ayarı: Bant, üretra üzerinde baskı oluşturmadan (tension-free) yerleştirilir — bant üretrayı sıkıştırmaz, yalnızca efor sırasında destek sağlar.
- 4. Mesane kontrolü (sistoskopi): İşlem sırasında mesanenin banttan etkilenmediği kamera ile doğrulanır.
- 5. Kesi kapatma: Vajinal kesi ve cilt kesileri kapatılır; idrar sondası yerleştirilir.
Ameliyat tamamlandıktan sonra sonda genellikle aynı gün veya ertesi gün çıkarılır; hasta idrarını rahat yapabildiği doğrulandıktan sonra taburcu edilir.
İyileşme Süreci
| Dönem | Ne Beklenmeli |
|---|---|
| İlk 24–48 saat | Hafif ağrı ve vajinal kanama olağandır; basit ağrı kesicilerle kontrol altına alınır |
| İlk 2 hafta | Günlük aktivitelere kademeli dönüş; ağır kaldırma ve zorlayıcı egzersizden kaçınılır |
| 2–6 hafta | Cinsel ilişkiden kaçınılır; kontrol muayenesi genellikle 4–6. haftada yapılır |
| 6 hafta sonrası | Normal aktivitelere ve egzersize dönüş; ameliyatın tam etkisi bu dönemde belirginleşir |
| 6 ay içinde | NICE kılavuzuna göre ameliyat sonrası kontrol muayenesi 6 ay içinde yapılmalıdır; sling yerleşimi ve olası mesh açığa çıkması değerlendirilir [1] |
Olası Riskler ve Dikkat Edilecekler
Sling ameliyatında 3.531 kadının 10–17 yıl izlendiği bir kohort çalışmasına göre toplam komplikasyon oranı %5,2'dir; aşağıdaki tablo detayları gösterir [4]:
| Risk | Oran |
|---|---|
| Toplam komplikasyon (akut + uzun dönem) | %5,2 |
| Mesane yaralanması (trokar perforasyonu) | %1,2 |
| Sling açığa çıkması (vajinal erozyon) | %1,3 |
| İdrar kaçırma nedeniyle tekrar ameliyat (17 yılda kümülatif) | %3,2 |
| Sling kesme veya çıkarma (ağrı ya da işeme güçlüğü nedeniyle) | %0,7 |
334.601 sling ameliyatının incelendiği büyük bir popülasyon çalışmasında ise 10 yılda sling revizyonu oranı %6,9 olarak bildirilmiştir; bu revizyonların %48,7'si mesh açığa çıkması, %29,7'si işeme güçlüğü nedeniyledir [5].
Klinik Gözlem
Sık Sorulan Sorular
Ameliyat anestezi altında yapılır; ameliyat sonrası ağrı genellikle hafiftir ve basit ağrı kesicilerle kontrol altına alınır. Çoğu hasta 1–2 gün içinde günlük aktivitelerine döner. Kasık veya uyluk bölgesinde geçici bir gerginlik hissi olabilir; bu durum birkaç hafta içinde kendiliğinden geçer.