İçeriğe atla
Prof. Dr. İsmet AlkışJinekolojik Onkoloji Cerrahisi
Semptom

Vulvar Şikayetler | Prof. Dr. İsmet Alkış

Yazar: Prof. Dr. İsmet Alkış · Son güncelleme: 15 Temmuz 2026

Özet

Vulvar şikayetler, dış genital bölgede (vulvada) kaşıntı, yanma, ağrı, renk değişikliği, iyileşmeyen yara veya ele gelen kitle gibi yakınmaların genel adıdır. Kadınların %5–10'u yaşamının bir döneminde vulvar kaşıntı yaşar; konunun mahremiyeti nedeniyle gerçek oran muhtemelen daha yüksektir. Çoğu yakınma enfeksiyona veya cilt hastalığına bağlıdır ve tedaviyle kısa sürede geriler; süregen veya değişen belirtiler ise vulva kanserini erken — ve tedavi edilebilir — evrede yakalama fırsatı sunar.

Tedavi yolculuğu

şu an buradasınız
  1. 1
  2. 2
  3. 3
  4. 4
  5. 5

Adım 1/5 — Belirti / Bulgu

Önemli Noktalar

  • Vulvar kaşıntının en sık nedenleri mantar enfeksiyonu (%35–40) ve kontakt dermatittir [1]; vulva kanseri jinekolojik kanserlerin %3,2'sini oluşturur [2].
  • Vulva kanseri hastalarının yarısında ilk başvuru belirtisi kronik kaşıntıdır — süregen ve tedaviye yanıt vermeyen kaşıntı değerlendirilmelidir [1].
  • Liken sklerozus (vulvada beyazlaşma ve incelme) tedavi edilmezse 20 yılda %6,7 oranında kötü huylu dönüşüm riski taşır [1].
  • Vulva kanseri lokalize evrede yakalandığında 5 yıllık sağkalım %85'tir [3].

Vulvar Şikayetler Nedir?

Vulva, kadının dış genital bölgesini — büyük ve küçük dudaklar (labia majora ve minora), klitoris ve vajina girişini (vestibül) — kapsar. Bu bölgede ortaya çıkan yakınmalar çoğu zaman şu biçimlerde fark edilir:

  • Kaşıntı (pruritus vulvae): En sık yakınma; aralıklı ya da sürekli olabilir, gece belirginleşir.
  • Yanma veya batma hissi: Özellikle idrar teması veya cinsel ilişki sırasında.
  • Renk değişikliği: Beyazlaşma, kızarıklık veya koyu lekeler.
  • İyileşmeyen yara veya çatlak: Haftalarca kapanmayan ülser ya da çatlak (fisür).
  • Ele gelen kitle veya kalınlaşma: Yeni fark edilen şişlik, sertlik veya düğüm.
  • Ağrı: Dokunmayla tetiklenen veya kendiliğinden ortaya çıkan vulvar ağrı.

Olası Nedenler

Vulvar şikayetlerle başvuran hastaların üçte ikisinde altta dermatit veya egzama saptanır [1]; ancak aynı belirtiler — özellikle kronik kaşıntı — vulva kanserinin de ilk habercisi olabilir.

İyi Huylu Nedenler

  • Mantar enfeksiyonu (vulvovajinal kandidiyazis): Vulvar kaşıntının %35–40'ından sorumludur; kadınların %75'i yaşamında en az bir kez yaşar [1].
  • Kontakt dermatit: Sabun, ıslak mendil, sentetik iç çamaşırı gibi irritanlara karşı gelişen alerjik veya irritan cilt tepkisi.
  • Liken simpleks kronikus: Kronik kaşıntı-kaşınma döngüsünün yol açtığı cilt kalınlaşması.
  • Hormonal değişimler: Menopozda östrojen düşüşü vulvar kuruluğa, incelmeye ve kaşıntıya yol açabilir.

Kanser Öncüsü ve Onkolojik Nedenler

  • Liken sklerozus: Vulvada beyazlaşma, incelme ve kolay yırtılma ile seyreden kronik iltihabi cilt hastalığı. Tedavi edilmezse 10 yılda %3,3, 20 yılda %6,7 oranında kötü huylu dönüşüm (malign transformasyon) riski taşır [1]. → Vulva Kanseri
  • Kanser öncüsü vulvar lezyon (VIN): Vulva kanserinin öncü lezyonu. HPVile ilişkili tipinde (HSIL) 10 yıllık kanser riski %9,7; liken sklerozus zemininde gelişen tipinde (dVIN) bu oran %50'ye çıkar [4]. → Vulva Kanseri
  • Vulva kanseri: Dünyada yılda 48.894 yeni vaka saptanır [5]; vakaların %90'ı yassı hücreli kanserdir (skuamöz hücreli karsinom) [3]. Hastaların yarısında ilk belirti kronik kaşıntıdır [1]. → Vulva Kanseri

Klinik Gözlem

Muayenede en sık karşılaştığım senaryo, vulvar kaşıntıyı aylardır reçetesiz mantar kremiyle kontrol altına almaya çalışan hastadır. Oysa vulvar kaşıntının yalnızca %35–40'ı mantar enfeksiyonuna bağlıdır [1]; geri kalanı kontakt dermatit, liken sklerozus veya nadir durumlarda kanser öncüsü bir lezyon olabilir. Yanıt vermeyen kaşıntıda doğru tanıyı ancak muayene ve gerektiğinde biyopsi verir.

Değerlendirme Nasıl Yapılır?

Vulvar lezyonlarda tanı genellikle görsel muayene ve öyküyle konulur; ultrason gibi görüntüleme çoğu olguda gerekmez, ancak şüpheli lezyonlarda doku biyopsisi tanıyı kesinleştirir.

  • Öykü ve görsel muayene: Yakınmanın süresi, tetikleyicileri ve eşlik eden belirtiler sorgulanır. Vulvar cilt ve mukoza büyüteçli muayene (vulvoskopi) ile değerlendirilir.
  • Enfeksiyon taraması: Akıntı varsa kültür veya mantar testi; gerektiğinde HPV testi.
  • Deri biyopsisi (punch biyopsi): İyileşmeyen lezyon, renk değişikliği veya kalınlaşma varsa 3–4 mm'lik doku örneği alınır. İşlem lokal anesteziyle poliklinik ortamında yapılır ve birkaç dakika sürer.

Sık Sorulan Sorular

Hayır. Mantar enfeksiyonu vulvar kaşıntının %35–40'ını oluşturur [1]; kontakt dermatit, liken sklerozus ve nadir durumlarda kanser öncüsü lezyonlar da aynı belirtiyi verir. Reçetesiz mantar kremiyle bir hafta içinde düzelmeyen kaşıntıda jinekolojik muayene önerilir — tedavisiz devam etmek hem tanıyı geciktirir hem cilt hasarını artırabilir.

Sorularınız için doğrudan iletişime geçin

WhatsApp'tan Yazın+90 532 442 09 63