Anormal Vajinal Akıntı Nedir?
Vajinal akıntının bir miktar olması doğaldır; rahim ağzı ve vajina tarafından üretilen bu sıvı, vajinayı nemli tutar ve enfeksiyonlara karşı koruma sağlar. Akıntı genellikle berrak veya beyazımsı renkte, hafif ve kokusuz ya da çok hafif kokuludur.
Aşağıdaki değişikliklerden biri veya birkaçı ortaya çıktığında akıntı anormal kabul edilir:
- Renk değişikliği: Sarı-yeşil, gri, kahverengi veya kanlı/pembemsi akıntı
- Koku: Belirgin kötü koku — özellikle balıksı veya çürük koku
- Kıvam: Olağandışı sulu ve bol, veya kesekli (peynir kıvamında) akıntı
- Miktar artışı: Günlük ped kullanmayı gerektirecek düzeyde belirgin artış
Olası Nedenler
Vajinal akıntı değişikliğinin en sık nedeni enfeksiyonlardır; enfeksiyöz vajinitin üç ana etkeni bakteriyel vajinoz (%40–50), kandidiyaz (%20–25) ve trikomoniyazdır [1].
Enfeksiyöz nedenler (sık)
- Bakteriyel vajinoz — gri-beyaz, balıksı kokulu akıntı; en sık nedendir
- Kandidiyaz (mantar enfeksiyonu) — beyaz, kesekli akıntı ve kaşıntı
- Trikomoniyaz — sarı-yeşil, köpüklü, kötü kokulu akıntı
Jinekolojik nedenler
- Rahim ağzı (serviks) kanseri: Sulu, kanlı veya kötü kokulu akıntı serviks kanserinin karakteristik belirtilerindendir. Bir vaka-kontrol çalışmasında 40 yaş üstü kadınlarda vajinal akıntı varlığı serviks kanseri riskini 8,8 kat artırmıştır [3].
- Rahim (endometrium) kanseri: Endometrium kanseri tanısı alan kadınların %55'inde anormal vajinal akıntı bildirilmiştir [2]. Sulu veya kanlı akıntı, anormal kanamadan önce ortaya çıkabilen erken bir belirti olabilir.
- Yumurtalık kanseri: İleri evrede karın içi sıvı birikimi (asit) ve tümör yayılımına bağlı olarak akıntı görülebilir; ancak akıntı yumurtalık kanserinin erken belirtileri arasında yer almaz.
Değerlendirme Nasıl Yapılır?
Vajinal akıntı değerlendirmesinde öykü ve jinekolojik muayene, akıntının kaynağını çoğu olguda netleştirir; görüntüleme yalnızca yapısal bir neden düşünüldüğünde eklenir.
İlk adımlar
- Ayrıntılı öykü: Akıntının ne zaman başladığı, rengi, kokusu, kıvamı, eşlik eden belirtiler (kaşıntı, kanama, ağrı) ve cinsel öykü sorgulanır.
- Spekulum muayenesi: Akıntının vajina duvarından mı yoksa serviks yüzeyinden mi geldiğini belirler; serviks görünümü ve temas kanaması değerlendirilir.
- Mikrobiyolojik inceleme: Vajinal pH ölçümü ve akıntı kültürü, enfeksiyöz nedenleri ayırt etmek için uygulanır.
Görüntüleme ve ileri tetkik
- Transvajinal ultrason: Endometrial kalınlık, polip, miyom veya over patolojisi değerlendirilir. NICE kılavuzu 55 yaş üstünde açıklanamayan akıntıda ultrason önermektedir [4].
- Serviks biyopsisi / smear: Spekulum muayenesinde şüpheli lezyon saptandığında veya tedaviye dirençli akıntıda rahim ağzından doku örneği alınır.
Klinik Gözlem
Sık Sorulan Sorular
Vajinal akıntının bir miktar olması fizyolojiktir; renk (sarı-yeşil, gri, kanlı), koku (balıksı veya çürük), kıvam (aşırı sulu veya kesekli) ya da miktarında belirgin değişiklik anormal kabul edilir. Bu değişiklikler yeni başlamışsa ve birkaç günde düzelmiyorsa değerlendirme önerilir.