Özet / Önemli Noktalar
- Kolposkopi bir ameliyat değil, poliklinik koşullarında 15–20 dakika süren bir değerlendirme işlemidir; anestezi gerektirmez ve çoğu hasta yalnızca hafif rahatsızlık hisseder [1].
- İşlem sırasında rahim ağzına uygulanan asetik asit (seyreltik sirke) çözeltisi kanser öncüsü hücre değişikliklerini beyaz renk değişikliğiyle görünür hale getirir; gerekirse iğne ucu büyüklüğünde doku örneği (biyopsi) alınır [1][2].
- HPV enfeksiyonuna bağlı kanser öncüsü değişiklikler (CIN) kolposkopi ile saptanarak kanser oluşmadan tedavi edilebilir; CIN 1 lezyonlarının %70'i kendiliğinden geriler [3].
Kolposkopi, rahim ağzının (serviksin) kolposkop adı verilen özel bir büyüteç aracılığıyla ayrıntılı olarak incelenmesini sağlayan bir tanı işlemidir [1]. Anormal smear sonucu veya HPV pozitifliği saptandığında kanser öncüsü hücre değişikliklerini değerlendirmek için en sık başvurulan yöntemdir. İşlem ameliyathane değil poliklinik ortamında yapılır, genellikle 15–20 dakika sürer ve aynı gün günlük yaşama dönülebilir.
Kolposkopi Nasıl Yapılır?
Kolposkopi jinekolojik muayene koltuğunda yapılır; karına herhangi bir kesi uygulanmaz [1].
- 1. Hazırlık:Vajinaya spekulum yerleştirilir — smear testi sırasındaki işlemle aynıdır.
- 2. İnceleme:Kolposkop vajina girişine yaklaştırılarak rahim ağzı 6–40 kat büyütmeyle incelenir. Cihaz vücuda temas etmez [1].
- 3. Asetik asit uygulaması:Rahim ağzına %3–5 asetik asit (seyreltik sirke çözeltisi) uygulanır ve 1–2 dakika beklenir. Kanser öncüsü hücrelerin bulunduğu alanlar beyazlaşarak belirginleşir [1].
- 4. İyot çözeltisi (gerekirse): Rahim ağzına iyot bazlı bir çözelti (Lugol solüsyonu) uygulanarak normal hücrelerin boyandığı, anormal hücrelerin boyanmadığı alanlar ayırt edilir [1].
- 5. Biyopsi (gerekirse): Anormal görünen alanlardan iğne ucu büyüklüğünde doku örneği alınır. Kısa süreli bir sızlama hissedilebilir [1].
İşlem genellikle 15–20 dakika sürer. Biyopsi alınmadıysa doğrudan günlük yaşama dönülebilir.
Kolposkopi Sonrası Neler Beklenir?
Biyopsi alındıysa birkaç gün sürebilecek hafif lekelenme veya koyu renkli akıntı olağandır. İlk birkaç gün tampon yerine ped kullanılması ve cinsel ilişkiden kaçınılması önerilir. Biyopsi sonucu genellikle 1–2 hafta içinde çıkar; sonuca göre takip veya tedavi planı belirlenir.
Şu durumlarda hekiminize başvurun: adet kanamasından fazla vajinal kanama, kötü kokulu akıntı veya ağrı kesicilerle geçmeyen karın ağrısı.
Klinik Gözlem
Sıkça Sorulan Sorular
Özel bir hazırlık gerekmez. Randevudan 1–2 gün önce vajinal krem veya fitil kullanılmaması ve cinsel ilişkiden kaçınılması incelemenin doğruluğunu artırır. Adet döneminde kolposkopi yapılabilir; ancak kanama yoğunsa hekiminiz randevuyu ileri bir tarihe alabilir. İşlem öncesi rutin ağrı kesici almanız gerekmez; anestezi uygulanmaz.