Özet / Önemli Noktalar
- Kolposkopi bir ameliyat değil, poliklinik koşullarında birkaç dakika süren bir değerlendirme işlemidir; anestezi gerektirmez ve genellikle ağrısızdır.
- İşlem sırasında rahim ağzına uygulanan asetik asit (seyreltik sirke) çözeltisi kanser öncüsü hücre değişikliklerini beyaz renk değişikliğiyle görünür hale getirir; gerekirse anormal görünen alanlardan çok küçük doku örnekleri (biyopsi) alınır [1][2].
- HPV enfeksiyonuna bağlı kanser öncüsü değişiklikler (CIN) kolposkopi ile saptanır; hafif düzeydeki değişikliklerin (ASC-US ve CIN 1) yaklaşık %70'i altı yıl içinde kendiliğinden geriler, ileri düzey olanlar ise kanser oluşmadan tedavi edilebilir [3].
Kolposkopi, rahim ağzının (serviksin) kolposkop adı verilen özel bir büyüteç aracılığıyla ayrıntılı olarak incelenmesini sağlayan bir tanı işlemidir [1]. Anormal smear sonucu veya HPV pozitifliği saptandığında kanser öncüsü hücre değişikliklerini değerlendirmek için başvurulan yöntemdir; kolposkopik inceleme ve biyopsi, rahim ağzındaki hücre değişikliklerinin değerlendirilmesinde altın standart kabul edilir [2]. İşlem ameliyathane değil poliklinik ortamında yapılır, genellikle birkaç dakika sürer ve aynı gün günlük yaşama dönülebilir.
Kolposkopi Nasıl Yapılır?
Kolposkopi jinekolojik muayene koltuğunda yapılır; karına herhangi bir kesi uygulanmaz.
- 1. Hazırlık:Vajinayı açık tutan bir alet (spekulum) yerleştirilir — smear testi sırasındaki işlemle aynıdır.
- 2. İnceleme: Kolposkop vajina girişine yaklaştırılarak rahim ağzı büyütme altında incelenir; cihazlarda biri düşük biri yüksek olmak üzere en az iki büyütme ayarı bulunur (çoğunlukla 10 ve 18 kat) [1]. Kolposkop vücuda temas etmez.
- 3. Asetik asit uygulaması:Rahim ağzına %3–5 asetik asit (seyreltik sirke çözeltisi) uygulanır ve 1–2 dakika beklenir. Kanser öncüsü hücrelerin bulunduğu alanlar beyazlaşarak belirginleşir [1][2].
- 4. İyot çözeltisi (gerekirse): Rahim ağzına iyot bazlı bir çözelti uygulanarak normal hücrelerin boyandığı, anormal hücrelerin boyanmadığı alanlar ayırt edilir [1].
- 5. Biyopsi (gerekirse): Anormal görünen her alandan ayrı ayrı çok küçük doku örnekleri alınır [1][2]. Kısa süreli bir sızlama hissedilebilir.
İşlem genellikle birkaç dakika sürer. Biyopsi alınmadıysa doğrudan günlük yaşama dönülebilir.
Kolposkopi Sonrası Neler Beklenir?
Biyopsi alındıysa birkaç gün sürebilecek hafif lekelenme veya koyu renkli akıntı olağandır. İlk birkaç gün tampon yerine ped kullanılması ve cinsel ilişkiden kaçınılması önerilir. Biyopsi sonucu genellikle 7–10 gün içinde çıkar; sonuca göre takip veya tedavi planı belirlenir.
Şu durumlarda hekiminize başvurun: adet kanamasından fazla vajinal kanama, kötü kokulu akıntı veya ağrı kesicilerle geçmeyen karın ağrısı.
Klinik Gözlem
Sıkça Sorulan Sorular
Özel bir hazırlık gerekmez. Randevudan 1–2 gün önce vajinal krem veya fitil kullanılmaması ve cinsel ilişkiden kaçınılması incelemenin doğruluğunu artırır. Adet döneminde kolposkopi yapılabilir, ancak kanama yoğunsa hekiminiz randevuyu ileri bir tarihe alabilir. İşlem öncesi rutin ağrı kesici almanız gerekmez; anestezi uygulanmaz.