Pelvik Ağrı ve Bası Hissi Nedir?
Pelvik ağrı, göbek altı ile kasıklar arasında hissedilen ağrıdır. Bası hissi ise aynı bölgede dolgunluk, ağırlık veya bir şeyin "bastırdığı" duygusudur. Her iki yakınma ayrı ayrı ortaya çıkabileceği gibi sıklıkla birlikte görülür.
Pelvik ağrı akut (ani başlangıçlı, şiddetli) veya kronik (3–6 aydan uzun süren) olabilir. Jinekolojik, üriner veya sindirim sistemi kaynaklı olabilir; bu sayfa jinekolojik nedenlere odaklanır.
Olası Nedenler
Pelvik ağrının nedenleri tek bir organa değil, aynı bölgede iç içe yer alan rahim, yumurtalıklar, mesane ve bağırsağa uzanabilir; jinekolojik nedenler iyi huylu ve onkolojik olarak ayrılır.
İyi huylu nedenler: Miyom, rahim iç zarı hastalığı, rahim iç zarının kas tabakasına yerleşmesi (adenomiyoz) ve yumurtalık kistleri pelvik ağrı ve bası hissinin en sık nedenleridir. Menopoza girene kadar bir kadının miyomla karşılaşma olasılığı %50–70 arasındadır; ancak miyomların yalnızca %25–30'u belirgin yakınmaya neden olur [2]. Büyük miyomlar mesane, bağırsak veya idrar yolu üzerinde mekanik bası yaparak sık idrara çıkma, kabızlık veya bel ağrısı gibi ek yakınmalara yol açabilir. Rahim iç zarı hastalığı üreme çağındaki kadınların %10'unu etkiler ve kronik pelvik ağrının önde gelen nedenlerinden biridir [7].
Onkolojik nedenler:
- Yumurtalık (Over) Kanseri: Erken evrede belirtiler genellikle zor anlaşılır; sürekli pelvik ağrı, karın şişkinliği, erken doyma ve sık idrara çıkma en sık yakınmalardır. Tanıların %66'sı ileri evrede (FIGO evre III–IV) konur; beş yıllık sağkalım oranları evre I'de %93 iken evre III'te %41'e, evre IV'te %20'ye düşer [3]. Yumurtalık kanserinde yaşam boyu risk %1,1'dir [4]; ancak bu risk BRCA1 gen değişikliği taşıyıcılarında yaşam boyu %39–58'e, BRCA2 taşıyıcılarında %13–29'a yükselir [5].
- Rahim (Endometrium) Kanseri: En sık belirtisi anormal vajinal kanama olmakla birlikte, ileri evrede pelvik ağrı ve bası hissi de eşlik edebilir.
- Rahim Ağzı (Serviks) Kanseri: İleri evrede pelvik ağrı, bel ağrısı ve bacağa vuran ağrı görülebilir. HPV enfeksiyonuyla doğrudan ilişkilidir.
Klinik Gözlem
Değerlendirme Nasıl Yapılır?
Pelvik ağrı ve bası hissi değerlendirmesi öykü, muayene, görüntüleme ve gerektiğinde ileri tetkiklerden oluşur.
| Adım | Ne Yapılır |
|---|---|
| Öykü | Ağrının yeri, süresi, şiddeti, adet döngüsüyle ilişkisi, eşlik eden belirtiler |
| Muayene | Pelvik / jinekolojik muayene |
| Ultrason | Rahim ve yumurtalıkların değerlendirilmesi: miyom, kist, kitle |
| Kan testleri | Gerektiğinde CA-125, tam kan sayımı, gebelik testi |
| İleri görüntüleme | Gerektiğinde MR, BT |
| Cerrahi değerlendirme | Gerektiğinde laparoskopi, biyopsi |
Sık Sorulan Sorular
Hayır. Pelvik ağrı; idrar yolu enfeksiyonu, böbrek taşı, huzursuz bağırsak sendromu veya apandisit gibi üriner ve sindirim sistemi sorunlarından da kaynaklanabilir. Jinekolog, muayene ve görüntüleme ile jinekolojik bir nedeni dışlar veya doğrular; jinekolojik neden saptanmazsa ilgili bölüme yönlendirme yapar.